صنعت تک تولید کننده انواع دستگاه چاپ سیلک در ایران
مرکب چاپ چیست و انواع آن کدامند؟
مرکب چاپ یکی از مهم ترین عناصر در صنعت چاپ است که نقش اصلی در انتقال تصویر و رنگ به سطوح مختلف دارد.
به زبان ساده مرکب چاپ همان جوهر یا رنگی است که در دستگاه های چاپی استفاده می شود تا طرح یا متن را روی کاغذ، پلاستیک، بسته بندی و انواع سطوح منتقل کند. این ماده علی رغم اینکه ممکن است در نگاه اول ساده به نظر برسد، فرآیندی پیچیده و تخصصی دارد و کیفیت نهایی چاپ به انتخاب درست نوع مرکب بستگی زیادی دارد.
مرکب چاپ چیست؟ (تعریف علمی و ساده)
مرکب چاپ به ماده ای گفته می شود که از پخش رنگدانه ها در یک حامل مایع یا جامد تشکیل شده و قادر است پس از اعمال روی سطح در اثر خشک شدن یا واکنش های شیمیایی، تصویر و رنگ مورد نظر را روی آن سطح فیکس کند.
این مواد در چاپ های مختلف، مانند چاپ افست، فلکسو گرافی، چاپ سیلک و حتی چاپ دیجیتال به کار می روند و بسته به نوع کاربرد، ساختار، ترکیبات و ویژگی های فیزیکی متفاوتی دارند.
ساختار مرکب چاپ
مرکب های چاپ از چند جزء اصلی تشکیل شده اند:
- پیگمنت ها (رنگدانه ها) که مسئول رنگ و قدرت پوشش مرکب هستند
- رزین یا واسطه (Vehicle) که حامل رنگ که وظیفه انتقال رنگدانه ها به سطح چاپ را دارد
- حلال ها و خشک کن ها که باعث می شوند مرکب پس از چاپ روی سطح خشک شود
- مواد افزودنی مانند پایدارکننده ها، ماده های کنترل ویسکوزیته و …
در مجموع ترکیب این اجزاء باعث می شود که مرکب چاپ بتواند روی سطح چاپی جذب، پخش و سپس تثبیت شود.
چرا مرکب چاپ اهمیت دارد؟
هر چاپی که تاکنون دیده اید از کارت ویزیت گرفته تا بسته بندی محصولات در فروشگاه ها، بدون مرکب چاپ امکان پذیر نیست. کیفیت، دوام رنگ، وضوح تصویر، مقاومت در برابر نور، مقاومت در برابر سایش، و حتی هزینه تمام شده چاپ، همگی به نوع مرکب انتخابی وابسته اند. انتخاب مرکب اشتباه می تواند منجر به چاپ کدر، رنگ های ناهماهنگ یا حتی پوسته پوسته شدن چاپ شود؛ بنابراین انتخاب صحیح نوع مرکب یکی از اولویت های اصلی چاپخانه هاست.
انواع مرکب چاپ
مرکب های چاپ را می توان به دسته های مختلفی تقسیم کرد، اما در صنعت چاپ دو روش مهم از لحاظ نوع کاربرد عبارت اند از:
1. مرکب های چاپ افست
این نوع از مرکب ها برای چاپ روی کاغذ و مقوا در تیراژهای بالا استفاده می شوند. مرکب های افست باید سریع خشک شوند، وضوح رنگ بالایی داشته باشند و با آب تعامل بهینه برقرار کنند تا چاپ باکیفیت انجام شود.
2. مرکب های چاپ فلکسوگرافی
در چاپ فلکسو، مرکب باید روی سطوح انعطاف پذیر مانند فیلم های بسته بندی یا پلاستیک چاپ شود. این نوع مرکب ها مقاومت بالاتری در برابر کشش و سایش دارند و مناسب بسته بندی های صنعتی هستند.
به علاوه مرکب های چاپ دیجیتال و UV نیز جزو انواع مهم هستند که در چاپ روی سطوح مختلف و چاپ های تخصصی کاربرد دارند.
مرکب چاپ پایه حلال و پایه آب
یکی دیگر از روش های دسته بندی مرکب چاپ بر اساس پایه حلال یا آب است:
- مرکب های پایه حلال: مناسب چاپ روی پلاستیک، فلز و سطوح سخت تر هستند.
- مرکب های پایه آب: بیشتر برای چاپ روی کاغذ و سطوح حساس به حلال مناسب اند و دوستدار محیط زیست هستند.
مرکب های ویژه
در کنار مرکب های پایه سنتی، انواع مرکب UV و مرکب های تخصصی وجود دارند که برای چاپ بسته بندی های لوکس، چاپ های با دوام بالا و چاپ روی سطوح خاص کاربرد دارند. این مرکب ها به سرعت خشک می شوند و مقاومت بسیار بالایی در برابر نور، خراش و شستشو دارند.
نکات مهم در انتخاب مرکب مناسب
برای انتخاب مرکب صحیح در چاپ باید به چند نکته توجه کرد:
- توجه نوع سطح چاپی (کاغذ، مقوا، پلاستیک، فلز یا شیشه)
- طریقه انتقال مرکب (افست، فلکسو، دیجیتال، سیلک یا گراور)
- میزان دوام مورد نیاز (نمایشی، تبلیغاتی یا صنعتی)
- شرایط محیطی (مقاومت در برابر نور، خراش و آب)
لازم به ذکر است که انتخاب اشتباه مرکب چاپ می تواند باعث افزایش هزینه، کیفیت نامطلوب چاپ یا نیاز به چاپ مجدد شود و برای تهیه ان باید همه این موارد را مد نظر قرار دهید.
مرکب چاپ در صنعت بسته بندی
یکی از مهم ترین کاربردهای مرکب چاپ، استفاده در صنعت بسته بندی محصولات است. چاپ روی بسته بندی باید هم از نظر زیبایی و هم از نظر ماندگاری رنگ کیفیت بالایی داشته باشد. در بسته بندی محصولات غذایی، بهداشتی یا صنعتی، مرکب چاپ نقش کلیدی در جذب مشتری و انتقال برند دارد.
جمع بندی
مرکب چاپ همان جوهر یا رنگی است که باعث می شود تصویر و متن روی سطح چاپی تثبیت شود.
این ماده از اجزای مختلفی تشکیل شده و بسته به نوع چاپ، کاربردها و مواد خام، انواع مختلفی دارد. انتخاب مرکب مناسب می تواند کیفیت چاپ را به طور چشم گیری افزایش دهد و هزینه های چاپ را بهینه کند.
از چاپ افست گرفته تا بسته بندی صنعتی، مرکب چاپ یکی از حیاتی ترین عناصر در فرآیند چاپ است که باید با دقت انتخاب و استفاده شود. در این مقاله از صنعت تک سعی بر آن شد تا تمامی موارد مرتبط با چاپ مرکب مورد بررسی قرار گیرد تا همه سوالات و ابهامات شما در این زمینه برطرف گردد.